Annach: Utworzono nową stronę "==CYKL KOMÓRKOWY== Etapy cyklu komórkowego. Diagram nie odzwierciedla stosunków czasu trwania poszczególnych faz. Jest to..."

2015-05-21T12:06:53Z

Utworzono nową stronę "==CYKL KOMÓRKOWY== thumb|right|300px|Etapy cyklu komórkowego. Diagram nie odzwierciedla stosunków czasu trwania poszczególnych faz. Jest to..."

Nowa strona

==CYKL KOMÓRKOWY==
[[Plik:Cell_Cycle_2.svg|thumb|right|300px|Etapy cyklu komórkowego. Diagram nie odzwierciedla stosunków czasu trwania poszczególnych faz.]]
Jest to cykl życiowy komórki, konkretna sekwencja etapów, przez które przechodzi komórka od chwili powstania do zakończenia podziału. Na cykl komórkowy składają się: faza M — podział komórki (kariokineza i cytokineza) oraz okres między podziałowy — interfaza (faza G1, S i G2; w trakcie której komórka wzrasta, gromadząc składniki odżywcze niezbędne do mitozy i podziału swojego materiału genetycznego). Komórka może też czasowo i w sposób odwracalny zatrzymać swoje podziały (faza spoczynkowa G0).
===Faza M===
Następuje tu podział komórki. M może oznaczać: mitozę lub mejozę. Obejmuje:
* ''Kariokinezę'' — podział jądra komórkowego, z wyróżnicowaniem się chromosomów; rozróżnia się dwa rodzaje: kariokineza somatyczna (mitoza) oraz kariokineza redukcyjna (mejoza).
* ''Cytokinezę'' — podział cytoplazmy w procesie podziału komórki.
Po fazie M każda z komórek potomnych zaczyna interfazę nowego cyklu komórkowego — najdłuższą fazę życia komórki.
===Faza G1 (część interfazy)===
* Od końca fazy M poprzedniego cyklu do początku syntezy DNA.
* Faza odbudowy komórki po podziale.
* Procesy biosyntezy w komórce, które uległy znacznemu zwolnieniu w fazie M, zostają podjęte na nowo i w większym stopniu; intensywna synteza białek, pomnożenie fosfolipidów błonowych.
* Dochodzi tu do syntezy różnych enzymów (potrzebnych głównie do replikacji DNA w fazie S).
* Komórka odzyskuje masę i objętość po podziale, osiągając stadium komórki macierzystej.
* Podjęcie dalszej decyzji o:
** podziale (faza S) lub
** specjalizacji (faza G0).
* Czas trwania — znacznie zróżnicowany; od kilku do kilkunastu godzin.
===Faza S (część interfazy)===
* Rozpoczyna się wraz z rozpoczęciem syntezy DNA, natomiast gdy się kończy, wszystkie chromosomy są zreplikowane.
* Ilość DNA w komórce zostaje podwojona (podwojona zostaje ilości kwasu deoksyrybonukleinowego tj. podwójna spirala ulega rozdzieleniu a na każdej z jej obu nici syntetyzowana jest nowa), mimo że ploidalność komórki pozostaje ta sama.
* Tempo syntezy RNA i białek w tej fazie jest niskie.
* Zachodzi synteza histonów.
* U ssaków trwa 7 godzin.
===Faza G2 (część interfazy)===
* Trwa, dopóki komórka nie rozpocznie mitozy.
* Zachodzi synteza białek wrzeciona podziałowego (głównie tubuliny) oraz składników potrzebnych do odtwarzania błon otoczki jądrowej i plazmalemmy w telofazie i cytokinezie.
* Zahamowanie syntezy białka w trakcie tej fazy uniemożliwia komórce odbycie mitozy.
* Zachodzi tu wyznaczenie płaszczyzny podziału (pierścień preprofazowy).
* Kontrola prawidłowości zreplikowanego DNA (białko p53 i p21).
* Trwa kilka godzin.
===Faza G0===
* Komórki w fazie spoczynku lub komórki starzejące się; starzenie się komórki jest stanem, który występuje w odpowiedzi na uszkodzenie lub zniszczenie DNA, które mogłoby uczynić potomstwo komórki niezdolnym do życia (jest to często biochemiczna alternatywa dla samozniszczenia tak uszkodzonej komórki przez apoptozę).
* Komórki funkcjonują lecz tracą zdolność odtwarzania materiału genetycznego i dzielenia się.
* Pod wpływem różnych bodźców komórki z fazy G0 mogą wchodzić w cykl komórkowy (do fazy w której nastąpiło jego przerwanie).
* Czas trwania od kilku dni do miesięcy i dłużej.
==MITOZA (podział pośredni)==
[[Plik:Mitoza_schemat.jpg|thumb|right|550px|Schemat mitozy z wyszczególnieniem faz podziału.]]
To proces charakterystyczny dla komórek somatycznych (komórek budujących ciało danego organizmu); to podział pośredni jądra komórkowego, któremu towarzyszy rozdzielenie chromosomów do dwóch komórek potomnych. Powstają komórki, które dysponują materiałem genetycznie identycznym (pod względem jakości i ilości) z komórką macierzystą.
===Profaza===
* Następuje kondensacja chromatyny (rozpoczyna się pod wpływem fosforylacji histonu H1).
* Chromosomy, które powstały z silnie skręconej chromatyny zaczynają być widoczne.
* Chromosomy profazowe są dłuższe niż metafazowe.
* Ujawnia się struktura chromosomu.
* Chromatydy ulegają pogrubieniu, widać miejsce ich złączenia (centromer).
* Na terenie cytoplazmy organizuje się wrzeciono podziałowe (struktura dwubiegunowa zbudowana z mikrotubuli i białek towarzyszących).
* Zanika jąderko.
* Następuje rozpad błony jądrowej.
===Metafaza===
* Uwolnione z jądra komórkowego chromosomy przemieszczają się w rejon równika wrzeciona podziałowego.
* Następuje przyczepienie wrzeciona podziałowego do centromerów.
* Chromosomy ustawiają się w płaszczyźnie równikowej komórki, tworząc płytkę metafazową.
* Składniki cytoplazmy (m.in. mitochondria, lizosomy) są przemieszczane ku biegunom komórki, aby przeszły do komórek potomnych w możliwie równych ilościach.
===Anafaza===
* Następuje rozdzielenie chromatyd siostrzanych, powstają chromosomy potomne; odbywa się to na skutek rozkładu białka — kohezyny.
* Chromosomy potomne (chromatydy) wędrują do przeciwległych biegunów komórki (średnio z prędkościa 2,5 mikrometrów na minutę).
* Włókna wrzeciona kurczą się.
* Podział organelli na równe zespoły.
===Telofaza===
* Wokół skupisk chromosomów powstaje błona jądrowa.
* Wyodrębniają się jądra potomne identyczne z jądrem rodzicielskim.
* Chromosomy potomne rozkręcają się tworząc znów chromatynę.
* Dochodzi do cytokinezy.
* Odtwarzają się jąderka.
* Wokół każdego ze skupień chromatyny odtwarza się błona jądrowa.
* Powstają dwie diploidalne komórki potomne.
<videoflash>m73i1Zk8EA0&feature=related</videoflash>
<videoflash>DD3IQknCEdc&NR=1</videoflash>
<videoflash>NVfqzSKa_Bg&feature=related</videoflash>
<videoflash>0oJZDKdperU&feature=related</videoflash>
==MEJOZA (podział bezpośredni)==
[[Plik:Mejoza_schemat.jpg|thumb|right|550px|Schemat mejozy]]
* Podziałowi temu ulegają komórki generatywne zwierząt oraz niektóre komórki somatyczne roślin (komórki macierzyste zarodników).
* Jest to podział, który prowadzi do redukcji materiału genetycznego w jądrach komórkowych czterech komórek potomnych — powstają 4 jądra o połowie chromosomów (po jednym z każdej pary) komórki macierzystej.
* Zapewnia stałą liczbę chromosomów w kolejnych pokoleniach organizmów, które rozmnażają się płciowo; zapobiega podwajaniu informacji genetycznej w czasie łączenia komórek biorących udział w procesie płciowym.
* Prowadzi do przemieszania informacji genetycznej dzięki procesowi crossing — over i losowemu rozejściu się chromosomów w czasie podziału.
* Podczas mejozy zachodzą dwa sprzężone ze sobą podziały: mejoza I i II.
===Mejoza I===
====Profaza I====
Kondensacja chromatyny do chromosomów składa się z kilku stadiów:
* Chromosomy spiralizują z chromatyny, wyodrębniają się jako pojedyncze cienkie nici.
* Chromosomy homologiczne (zawierające informację na ten sam temat, ale niekoniecznie tę samą) układają się w pary (koniugują ze sobą), tworząc biwalenty.
* Chromosomy skręcają się i grubieją; wyraźnie widać w każdym z nich chromatydy.
* Chromosomy dalej spiralizują, są teraz grube i wyraźnie widać w każdym z nich chromatydy; tworzy się tetrada, czyli zespół czterech chromatyd (dwa podwojone chromosomy).
* Zmienione chromosomy rozsuwają się; następuje to w wyniku rozpuszczenia kompleksu synaptonemalnego; zachodzi synteza RNA i dekondensacja chromosomów; crossing—over, czyli wymiana odcinków chromatyd chromosomów homologicznych.
* Zanika otoczka jądrowa i jąderka.
====Metafaza I====
*Pary chromosomów homologicznych układają się w płaszczyźnie równikowej wrzeciona podziałowego.
*Mikrotubule wrzeciona kariokinetycznego połączone są z nimi poprzez kinetochory.
*Ze względu na to, że włókna wrzeciona podziałowego przyczepione są tylko do jednej z chromatyd w każdym chromosomie — centromery nie pękną podczas kurczenia się włókien wrzeciona.
====Anafaza I====
* Włókna wrzeciona skracają się.
* Ku biegunom wrzeciona wędrują całe chromosomy — po jednym z pary homologicznej.
====Telofaza I====
* Odtwarzają się dwa jądra potomne: powstają jąderka i błona jądrowa.
* Chromosomy częściowo ulegają despiralizacji.
* Następuje cytokineza.
* Powstają dwie komórki potomne (które mają o połowę mniej chromosomów niż komórka macierzysta; składają się z dwóch chromatyd każdy).
===Mejoza II===
====Profaza II====
* Grubieją chromosomy.
* Zanika błona jądrowa i jąderko.
* Na terenie cytoplazmy formuje się nowe wrzeciono podziałowe.
====Metafaza II====
* Na równiku wrzeciona układają się chromosomy.
* Nici białkowe wrzeciona łączą się z centromerami.
* Centromery pękają na skutek kurczenia się włókien wrzeciona.
====Anafaza II====
*Wrzeciono podziałowe kurczy się.
*Centromery pękają, czego skutkiem jest oddzielenie się chromatyd.
* Chromatydy (czyli chromosomy potomne) wędrują ku biegunom wrzeciona.
====Telofaza II====
* Otoczka jądrowa wokoło skupisk chromosomów potomnych jest odtwarzana.
* Wyodrębnienie się jąder potomnych.
* Despiralizacja chromosomów do chromatyny.
* Nowe jądra komórkowe zawierają teraz połowę pojedynczych chromosomów.
====Cytokineza====
* Podział cytoplazmy:
** w komórkach zwierzęcych — w płaszczyźnie równikowej dzielącej się komórki tworzy się tzw. pierścień kurczliwy, który zaciskając się tworzy bruzdę podziałową; pod bruzdą podziałową zlokalizowane są pęcherzyki siateczki wewnątrzplazmatycznej, które łączą się i pomagają rozdzielić cytoplazmę oraz odtworzyć błonę komórkową; cytoplazma rozdzielana jest pomiędzy dwie komórki potomne,
** w komórkach roślinnych — w płaszczyźnie równikowej, pomiędzy grupami rozdzielonych chromosomów, tworzy się fragmoplast kierujący transportem pęcherzyków; pęcherzyki te układają się w płaszczyźnie równikowej, łączą się ze sobą i powoli budują ścianę komórkową która rozdziela cytoplazmę na dwie części.
<br>
<br>

Biologia Komórki/Podział komórki Cykl komórkowy - Historia wersji

Annach: Utworzono nową stronę "==CYKL KOMÓRKOWY== Etapy cyklu komórkowego. Diagram nie odzwierciedla stosunków czasu trwania poszczególnych faz. Jest to..."