TI/Kryptografia - Historia wersji

Durka: /* Kryptografia klucza publicznego */

2024-10-13T09:17:38Z

Kryptografia klucza publicznego

Durka: /* Funkcja skrótu (haszująca) i zapisywanie haseł */

2024-09-27T19:14:32Z

Funkcja skrótu (haszująca) i zapisywanie haseł

Durka o 19:12, 27 wrz 2024

2024-09-27T19:12:58Z

Durka: /* TI/ Szyfr = algorytm + klucz */

2017-01-11T11:19:00Z

TI/ Szyfr = algorytm + klucz

Durka o 11:18, 11 sty 2017

2017-01-11T11:18:47Z

Durka: /* Szyfr = algorytm + klucz */

2017-01-11T11:18:11Z

Szyfr = algorytm + klucz

Jarekz: Utworzono nową stronę " Internet rozwija się lawinowo po części dzięki zakupom na odległość, usługom bankowym itp. operacjom, wymagającym przesyłania poufnych wiadomości, jak choćb..."

2015-05-23T18:14:44Z

Utworzono nową stronę " Internet rozwija się lawinowo po części dzięki zakupom na odległość, usługom bankowym itp. operacjom, wymagającym przesyłania poufnych wiadomości, jak choćb..."

Nowa strona

Internet rozwija się lawinowo po części dzięki zakupom na odległość,
usługom bankowym itp. operacjom, wymagającym przesyłania poufnych
wiadomości, jak choćby numer karty kredytowej. Podstawowa struktura
Internetu właściwie uniemożliwia zagwarantowanie, że wysyłanej przez
nas informacji ktoś (poza adresatem) po drodze nie przeczyta. Nie
podąża ona konkretnym kablem, lecz po drodze może przebywać w pamięci
kilkunastu komputerów. Nie znaczy to, że nasze listy są po drodze
wywieszane na ogólnodostępnych tablicach ogłoszeń. Ale administrator
komputera ma wgląd we wszystkie pliki — administrator każdego z
komputerów, przez które prowadzi droga naszej przesyłki. Istnieją też
inne sposoby na przechwytywanie krążącej w Internecie informacji przez
osoby inne niż adresat.

I choć właściwie nie mamy też gwarancji tajemnicy korespondencji
wysyłanej tradycyjną pocztą ani rozmów telefonicznych, to jednak w
Internecie problem wydaje się poważniejszy. Jedynym rozwiązaniem jest
szyfrowanie danych.

==Szyfr = algorytm + klucz==

Przypomnijmy na przykładzie, jak działa tradycyjna (symetryczna) kryptografia:

<blockquote>
Dwie osoby mają dokładnie to samo wydanie pewnej książki. Umawiają
się, że każdą literę w przesyłanych wiadomościach będą zamieniać na
numer strony, na której ta litera jest dziesiąta z rzędu. Taki
algorytm szyfrowania natychmiast ujawnia sposób na odkodowanie: każdą
cyfrę z zaszyfrowanej wiadomości zamieniamy na dziesiątą literę na
danej stronie umówionej książki. Po wykonaniu tej żmudnej operacji
naszym oczom powinien ukazać się "jawny" tekst — taki, jaki
napisano przed zaszyfrowaniem.
</blockquote>

I choć stosowane w praktyce szyfry są nieporównanie bardziej
skomplikowane, wyróżnić można dwa podstawowe elementy: algorytm
szyfrowania i klucz. Kluczem jest książka, bez której sama znajomość
sposobu szyfrowania nie zda się na wiele, dzięki czemu zaszyfrowany
tekst możemy przesyłać bez obaw (jeśli użyliśmy "mocnego" szyfru)
pocztą elektroniczną. Jednak jeśli do wiadomości załączymy klucz (przy
znanym algorytmie), to szyfrowanie straci sens, bo każdy, kto
przechwyci tekst zaszyfrowany razem z kluczem, będzie mógł go
odszyfrować. Dlatego klucz należy przekazywać tzw. bezpiecznym
kanałem informacyjnym, czyli na przykład osobiście.

Wyobraźmy sobie zakupy przez Internet: znajdujemy interesujący nas
towar w sklepie na drugiej półkuli — czemu nie, Internet znosi
odległości. Ale żeby zapewnić bezpieczne przesłanie numeru naszej
karty kredytowej, musimy ustalić klucz, wsiadamy więc do samolotu i
udajemy się do sklepu osobiście. Po powrocie do domu dokonujemy
bezpiecznie zakupu na odległość, szyfrując dane z pomocą ustalonego
klucza.

Nie, tak źle nie jest. Współczesna matematyka oferuje efektywniejsze
sposoby. Aby zrozumieć ich działanie, rozważmy na początek...

==Szyfrowanie bez odszyfrowywania?==

Działanie z pozoru bez sensu: zaszyfrować informację tak, aby nikt,
nawet autor szyfru ani szyfrujący, nie mógł jej odczytać. Okazuje się
jednak, że ma szereg praktycznych zastosowań. Przyjrzyjmy się
mechanizmowi identyfikacji użytkownika przez system. W systemach
Unixowych hasła użytkowników przechowywane są na dysku w postaci
zaszyfrowanej, zaszyfrowane właśnie takim algorytmem, którego nie da
się odwrócić. Gdy wpiszemy hasło, system od razu zamienia je na postać
zaszyfrowaną i porównuje z zaszyfrowanym hasłem użytkownika, za
którego się podaliśmy. Jeśli zgadzają się postacie zaszyfrowane, to
znaczy, że wpisaliśmy ten sam ciąg znaków, co właściciel konta przy
ostatniej zmianie hasła.

Główną zaletą tego systemu jest fakt, że hasła przechowywane są
wyłącznie w postaci zaszyfrowanej, której odszyfrowanie jest w
zasadzie niemożliwe. Choć, gdyby się nad tym zastanowić, jest wyjątek:
można hasło "zgadnąć". Jeśli zaszyfrujemy kilka "podejrzanych"
wyrazów, jak imiona najbliższych i ulubione sporty użytkownika, to
może się zdarzyć, że "trafimy" i otrzymamy identyczny ciąg znaków, jak
zaszyfrowane hasło. Współczesne komputery pozwalają sprawdzać w ten
sposób nie tylko kilka słów, ale całe słowniki. Jednak w obliczu
dowolnej kombinacji liter, cyfr i znaków przestankowych o odpowiedniej
długości komputery stają się bezsilne. Oznacza to, że czas potrzebny
do "złamania" odpowiednio długiego hasła może wynosić lata lub nawet
sięgać wieku Wszechświata. Dlatego właśnie jako hasło nie powinniśmy
wybierać słów w dowolnym języku, imion, dat — nawet pisanych
wspak. Najlepsze są przypadkowe na pierwszy rzut oka zlepki dużych i
małych liter i cyfr. Aby ułatwić zapamiętanie, można wykorzystać
pierwsze litery wyrazów z jakiegoś zdania.

==Kryptografia klucza publicznego==

Nadszedł czas na rozwiązanie "nierozwiązywalnego" problemu:
bezpiecznej wymiany danych bez uprzedniego ustalania tajnego
klucza. Znaleziono je całkiem niedawno — pierwsza publiczna
wzmianka pochodzi z roku 1976<ref>Przyjmuje się, że technika mogła być
znana w tajnych agencjach ok. dekady przed pierwszą
publikacją.</ref>. Proces przebiega według schematu "tradycyjnego"
szyfrowania z kluczem, jednak algorytm wykazuje zasadniczą różnicę:
znajomość klucza, użytego do szyfrowania (klucza szyfrującego), nie
pomoże w rozszyfrowaniu! Wydawałoby się, że wracamy tu do sytuacji z
poprzedniego rozdziału. Jednak clou tej fascynującej techniki polega
na tym, że wiadomość można odszyfrować, ale z pomocą innego klucza!
Innego oznacza, że nie da się go odtworzyć z pomocą klucza
szyfrującego (stąd określenie ''kryptografia asymetryczna'').

Mamy więc parę kluczy: szyfrujący i deszyfrujący. Parę taką możemy
utworzyć z pomocą komputera (i odpowiedniego programu) w
minutę. Jednak odgadnięcie jednego z nich na podstawie znajomości
drugiego jest równie mało prawdopodobne, jak zgadnięcie hasła opisane
w poprzednim rozdziale.

Wyobraźmy sobie teraz, że po wygenerowaniu takiej pary klucz
deszyfrujący pozostawiamy w bezpiecznym miejscu, a klucz szyfrujący
udostępniamy do publicznej wiadomości (na przykład umieszczamy na
swojej stronie WWW). Wtedy dowolna osoba może zaszyfrować z jego
pomocą wysłaną do nas wiadomość i mieć całkowitą pewność, że odczytamy
ją tylko my — jeśli strzegliśmy dostatecznie swego tajnego
klucza deszyfrującego.

No właśnie, dowolna osoba. Ta procedura nie daje nam możliwości
upewnienia się, od kogo tak naprawdę dostaliśmy wiadomość! Ale i na to
jest rada. Wyobraźmy sobie, że zamiast klucza szyfrującego podajemy do
publicznej wiadomości nasz klucz odszyfrowujący. Wtedy możemy do
dowolnej osoby wysłać wiadomość zaszyfrowaną naszym tajnym kluczem
szyfrującym. Jeśli adresat odszyfruje wiadomość naszym upublicznionym
kluczem deszyfrującym, to ma pewność, że wiadomość zaszyfrowaliśmy my,
a nie kto inny. Jest to nasz elektroniczny podpis, bez porównania
trudniejszy do sfałszowania od podpisu na papierze. W zasadzie można
uznać, że jeśli pilnujemy dostatecznie swoich tajnych kluczy, to
podpis taki, w przypadku klucza o odpowiedniej długości, jest nie do
podrobienia.

Połączenie tych dwóch procedur umożliwia jednocześnie identyfikację
nadawcy (podpis cyfrowy) i zachowanie tajemnicy korespondencji: jeśli
obie strony upubliczniły klucze szyfrujący z jednej i deszyfrujący z
drugiej pary, wystarczy wiadomość zaszyfrować najpierw naszym tajnym
kluczem szyfrującym, a potem publicznym kluczem szyfrującym
adresata. Adresat jest jedyną osobą, która może odwrócić drugi etap
szyfrowania. Z kolei jeśli wynik daje się odszyfrować naszym
publicznym kluczem deszyfrującym, to znaczy, że tylko my mogliśmy
wykonać pierwszy etap szyfrowania.

Poziom bezpieczeństwa (wiarygodności) tego typu podpisów przerasta
nieporównywalnie wszelkie tradycyjne podpisy i pieczątki. Jednak rodzi
się ciekawe pytanie — o tożsamość osoby podpisującej. W
przypadku podpisu na papierze jesteśmy raczej na stałe związani z
ręką, która wiedzie pióro. Natomiast w przypadku podpisu
elektronicznego tożsamość sprowadza się do szeregu cyfr...

W praktyce takiej wymiany kluczy dokonują automatycznie współczesne
przeglądarki, gdy łączymy się ze stronami, które wymagają szyfrowania
informacji (w każdej chwili możemy się dowiedzieć, czy aktualna sesja
jest szyfrowana). Natomiast w przypadku poczty elektronicznej
szyfrowanie nie jest jeszcze zbyt powszechne; jeśli nie używają go
osoby, z którymi korespondujemy, to sprawa nie będzie prosta. Jeśli
mimo to zależy nam na takiej możliwości, możemy spróbować przekonać
naszych korespondentów. Moduły szyfrowania znajdują się w większości
współczesnych programów pocztowych. 

----
<references />

@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 ostatniej zmianie hasła.
-Przykłady obliczania funkcji skrótu algorytmem SHA356 można obejrzeć pod adresem [https://guggero.github.io/blockchain-demo/#!/hash].
+Przykłady obliczania funkcji skrótu algorytmem SHA256 można obejrzeć pod adresem https://guggero.github.io/blockchain-demo/#!/hash
 Główną zaletą tego systemu jest fakt, że hasła przechowywane są
@@ Linia 97: / Linia 97: @@
 Dla porównania: wiek wszechświata < 1000 000 000 000 000 000 sekund.
 ==Kryptografia klucza publicznego==

← poprzednia wersja		Wersja z 11:18, 11 sty 2017
Linia 1:		Linia 1:
		+	==[[%22Technologia_informacyjna%22\|TI/]] Kryptografia==

	Internet rozwija się lawinowo po części dzięki zakupom na odległość,		Internet rozwija się lawinowo po części dzięki zakupom na odległość,

@@ Linia 169: / Linia 169: @@
 jednego z pierwszych publicznie dostępnych pakietów &mdash; pretty
 good privacy ( http://www.pgpi.org).-->
 ----
 <references />

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 Nie, tak źle nie jest. Współczesna matematyka oferuje efektywniejsze
-sposoby. Aby zrozumieć ich działanie, rozważmy na początek...
+sposoby. Aby zrozumieć ich działanie, rozważmy na początek szyfrowanie bez odszyfrowywania.
 Działanie z pozoru bez sensu: zaszyfrować informację tak, aby nikt,
@@ Linia 64: / Linia 65: @@
 Unixowych hasła użytkowników przechowywane są na dysku w postaci
 zaszyfrowanej, zaszyfrowane właśnie takim algorytmem, którego nie da
-się odwrócić. Gdy wpiszemy hasło, system od razu zamienia je na postać
+się odwrócić. Gdy wpiszemy hasło, system od razu liczy na jego podstawie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Funkcja_skr%C3%B3tu funkcję skrótu] i porównuje z funkcją skrótu obliczoną dla hasła, które użytkownik ustalał przy zakładaniu konta. Jeśli są jednakowe, to
 znaczy, że wpisaliśmy ten sam ciąg znaków, co właściciel konta przy
 ostatniej zmianie hasła.
 Główną zaletą tego systemu jest fakt, że hasła przechowywane są
-wyłącznie w postaci zaszyfrowanej, której odszyfrowanie jest w
+wyłącznie w postaci funkcji skrótu, której odszyfrowanie jest w
 zasadzie niemożliwe. Choć, gdyby się nad tym zastanowić, jest wyjątek:
-można hasło "zgadnąć". Jeśli zaszyfrujemy kilka "podejrzanych"
+można hasło "zgadnąć". Jeśli obliczymy znanym algorytmem funkcje skrótu dla kilku "podejrzanych" wyrazów, jak imiona najbliższych i ulubione sporty użytkownika, to
-wyrazów, jak imiona najbliższych i ulubione sporty użytkownika, to
+może się zdarzyć, że otrzymamy identyczny ciąg znaków, jak
 zaszyfrowane hasło. Współczesne komputery pozwalają sprawdzać w ten
 sposób nie tylko kilka słów, ale całe słowniki. Jednak w obliczu
@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 wspak. Najlepsze są przypadkowe na pierwszy rzut oka zlepki dużych i
 małych liter i cyfr. Aby ułatwić zapamiętanie, można wykorzystać
-pierwsze litery wyrazów z jakiegoś zdania.
+pierwsze litery wyrazów z jakiegoś zdania. Reasumując, hasła:
 ==Kryptografia klucza publicznego==

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 szyfrowanie danych.
-==[[%22Technologia_informacyjna%22|TI/]] Szyfr = algorytm + klucz==
+==Szyfr = algorytm + klucz==
 Przypomnijmy na przykładzie, jak działa tradycyjna (symetryczna) kryptografia: