Jarekz: Utworzono nową stronę "==Stałe dosłowne== Przykładem stałej dosłownej jest: * liczba, np. `5`, `1.23`, `9.25e-3` * napis w rodzaju `'To jest napis'` albo `..."`

2015-05-22T19:23:35Z Utworzono nową stronę "==Stałe dosłowne== Przykładem stałej dosłownej jest: * liczba, np. <tt>5</tt>, <tt>1.23</tt>, <tt> 9.25e-3</tt> * napis w rodzaju <tt>'To jest napis'</tt> albo <tt>..." Nowa strona ==Stałe dosłowne== Przykładem stałej dosłownej jest: * liczba, np. <tt>5</tt>, <tt>1.23</tt>, <tt> 9.25e-3</tt> * napis w rodzaju <tt>'To jest napis'</tt> albo <tt>"To też jest napis!"</tt>. Nazywa się ją dosłowną, bo jest dosłowna, tzn. zawsze używasz jej wartości w sposób dosłowny. Przykładowo liczba <tt>2</tt> zawsze reprezentuje samą siebie i nic innego. Jest stałą, ponieważ jej wartości nie można zmienić. Stąd wszystkie stałe tego typu nazywa się stałymi dosłownymi. ====Zadanie==== Proszę skorzystać z linii poleceń pythona jak ze standardowego kalkulatora. Wpisywane przez nas liczby to stałe dosłowne. Proszę zwrócić uwagę na wyniki dzielenia <tt>1/2</tt> i <tt>1.0/2</tt> ===Liczby=== Liczby w Pythonie dzielimy na trzy główne typy: całkowite (ang. ''integers''), zmiennoprzecinkowe (ang. ''floating point'' albo krócej: ''float'') i zespolone (ang. ''complex''). * Przykładami liczb całkowitych są <tt>2</tt> i <tt>1025</tt>. * Przykłady liczb zmiennoprzecinkowych to: <tt>3.23</tt> i <tt>52.3E–4</tt>. W przypadku liczb zmiennoprzecinkowych część znajdująca się przed znakiem <tt>E</tt> nazywana jest mantysą. Po znaku <tt>E</tt> znajduje się wykładnik. Wartość liczby to mantysa razy 10 podniesione do danego wykładnika. :{| align="left" |- | <tt>52.3E–4</tt> | = 52,3·10–4 |- |} * Jednostkę urojoną zapisujemy jako <tt>j</tt> po liczbie, tak więc :{| align="left" |- | <tt>–5 + 4j</tt> | = –5 + 4''i'' |- | <tt>2.3 – 4.6j</tt> | = 2,3 – 4,6''i'' |- | <tt>1j</tt> | = ''i'' |} ===Napisy=== Napis (ang. ''string'') to po prostu ciąg znaków. ====Apostrof (<tt>'</tt>)==== Napis można zapisać w programie używając apostrofów <source lang=python> 'Możecie mnie cytować.' </source> Wszystkie znaki (litery, odstępy, tabulatory) są zachowane w niezmienionej postaci. ====Cudzysłów (<tt>"</tt>)==== Napisy w cudzysłowach zapisuje się tak samo jak w apostrofach. <source lang=python> "Zażółcić gęślą jaźń." </source> Różnica jest taka, że w napisie w apostrofach można łatwo zawrzeć cudzysłów, a w napisie w cudzysłowach, apostrof. Później, w trakcie używania napisu, nie ma żadnego znaczenia to, w jaki sposób został on zapisany. ====Potrójny cudzysłów lub apostrof (<tt>"""</tt> lub <tt><nowiki>'''</nowiki></tt>)==== Za pomocą potrójnych cudzysłowów lub apostrofów możesz oznaczać napisy wielolinijkowe. Co więcej, wewnątrz nich możesz swobodnie używać zarówno cudzysłowów jak i apostrofów. Najlepiej zilustruje to przykład: <source lang=python> '''Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie. Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, kto cię stracił. ''' </source> ====Sekwencje specjalne==== Wyobraź sobie, że chcesz zapisać napis, który zawiera apostrof (<tt>'</tt>), na przykład <tt>Nie lubię Harry'ego</tt>. Nie można zapisać <tt>'Nie lubię Harry'ego'</tt>, bo Python nie zrozumie, gdzie napis ma koniec. Musimy więc wyraźnie zaznaczyć, że ten konkretny apostrof pomiędzy <tt>y</tt> a <tt>e</tt> nie oznacza końca napisu. Tutaj z pomocą przychodzą nam właśnie ''sekwencje specjalne''. Za ich pomocą możemy zapisać ów apostrof jako <tt>\'</tt>, z ukośnikiem wstecznym. Zatem nasz napis, poprawnie zapisany, wygląda tak: <tt>'Nie lubię Harry\'ego'</tt>. W tym konkretnym wypadku lepiej jednak jest użyć cudzysłowów do zaznaczenia granic napisu: <tt>"Nie lubię Harry'ego"</tt>. Po to właśnie istnieje możliwość używania zarówno cudzysłowów jak i apostrofów. A co w przypadku napisów wielolinijkowych? Można użyć potrójnych cudzysłowów, jak pokazaliśmy wyżej. Można także użyć znaków ucieczki, aby zapisać ''znak specjalny'' — znak nowej linii. Robimy to w następujący sposób: <tt>To jest pierwszy wiersz\nTo jest drugi wiersz</tt>. Oprócz <tt>\n</tt> istnieje więcej znaków specjalnych, ale w miarę często używa się tylko jeszcze jednego, czyli znaku tabulacji <tt>\t</tt>. Znak tabulacji zachowuje się trochę jak 8 lub 4 spacje. Możemy także zrobić rzecz odwrotną, a mianowicie zapisać napis niezawierający znaków nowej linii w wielu wierszach w programie: <source lang=python> "To jest pierwsze zdanie. \ A to drugie." </source> Powyższy przykład jest równoważny napisowi <tt>"To jest pierwsze zdanie. A to drugie."</tt>. Zauważ, że umieściliśmy spację przed ukośnikiem wstecznym — w przeciwnym wypadku <tt>A</tt> występowałoby w napisie bezpośrednio po kropce. ;Napisy surowe Jeżeli musisz stworzyć napis, który nie zawiera żadnych sekwencji specjalnych, a zawiera fragmenty ze wstecznymi ukośnikami, przydatną opcją są napisy ''surowe'' (ang. ''raw''). Tworzymy je, poprzedzając napis literą <tt>r</tt> lub <tt>R</tt>. Przykład: <tt>r"Nowe linie zapisujemy za pomocą \n."</tt>. ;Napisy Unikodowe Unikod (ang. ''Unicode'') jest zestandaryzowanym sposobem zapisu tekstu w różnych językach. Jeśli chcesz zapisać tekst np. w języku polskim, prawdopodobnie wiesz, że najlepiej jest użyć edytora z obsługą unikodu. Python również daje Ci możliwość użycia Unikodu: wystarczy przy zapisie napisu jako przedrostek dodać <tt>u</tt> lub <tt>U</tt>, na przykład: <tt>u"Ten tekst zapisaliśmy w Unikodzie."</tt>. Niezależnie od tego, z jakiego kodowania korzysta dany komputer, nie będzie on miał problemu z poprawnym odczytaniem tekstu zapisanego w unikodzie, więc używaj unikodowego zapisu napisów dla tekstów, które zawierają np. polskie znaki, a mogą być odczytywane przez różne komputery. W systemie linuks możemy zadeklarować chęć korzystania ze znaków w kodowaniu UTF. Do tego służy nam linijka <tt># -*- coding: utf-8 -*-</tt> na początku kodu, która informuje interpreter, że w kodzie mogą się pojawić znaki niestandardowe (teksty zostaną zakodowane w systemie UTF-8). W systemie Windows musimy dopisywać literkę <tt>u</tt> przed ciągiem znaków zawierających polskie litery. W Linuksie owe <tt>u</tt> nie przeszkadza, więc chcąc mieć przenośny kod powinniśmy to <tt>u</tt> dopisywać. ;Napisy są niezmienne (ang. ''immutable'') Oznacza to, że jeżeli już raz utworzyłeś napis, nie możesz go zmienić. ;Automatyczne łączenie napisów zapisanych obok siebie Jeżeli umieścimy dwa napisy obok siebie, Python automatycznie je połączy. Spójrz na przykład: <tt>'Jak ' 'Cię zwą?'</tt> zostanie automatycznie przekonwertowane do <tt>'Jak Cię zwą?'</tt>. {{Wyjaśnienie|title=Uwaga dla programujących w innych językach==== ;Uwaga dla programujących w C/C++ :W Pythonie nie ma wydzielonego typu <tt>char</tt>. Nie ma takiej potrzeby, bo napis o długości 1 służy jako znak. ;Uwaga dla programujących w Perlu/PHP :Pamiętajcie, że napisy zawarte w pojedynczych i podwójnych cudzysłowach są dokładnie tym samym: nie ma żadnej różnicy za wyjątkiem zapisu. ==Zmienne== Używanie tylko stałych dosłownych może szybko stać się nudne — potrzebujemy sposobu przechowywania informacji i manipulowania nimi. Do tego właśnie służą ''zmienne''. Są dokładnie tym, co mówi nam ich nazwa, czyli mogą ulegać zmianom, a to oznacza, że możesz w nich przechowywać cokolwiek. Zmienne to nic innego, tylko fragmenty pamięci Twojego komputera, w których przechowywana jest jakaś informacja. W przeciwieństwie do stałych, musisz mieć możliwość dostępu do tych danych, tak więc zmiennym nadajemy nazwy. Najpierw tylko zobaczmy, jakie nazwy możesz nadać zmiennym. === Nazewnictwo identyfikatorów === Zmienne są przykładami identyfikatorów. ''Identyfikatory'' to nazwy, które nadajemy ''czemuś'' do zidentyfikowania tego. Tworząc identyfikatory w Pythonie, musisz trzymać się kilku zasad: * Pierwszym znakiem identyfikatora musi być mała lub wielka litera alfabetu łacińskiego (więc polskie znaki są niedopuszczalne) albo podkreślnik (<tt>_</tt>). * Pozostałe znaki mogą zawierać małe lub wielkie litery alfabetu łacińskiego, podkreślniki oraz cyfry (<tt>0</tt>-<tt>9</tt>). * Wielkość znaków w identyfikatorze jest ważna. Stąd <tt>mojanazwa</tt> i <tt>mojaNazwa</tt> to zupełnie co innego. Zwróć uwagę na wielkie <tt>N</tt> w drugim przykładzie. * Przykłady ''poprawnych'' identyfikatorów to: <tt>i</tt>, <tt>__moja_nazwa</tt>, <tt>nazwa_23</tt>, <tt>a1b2_c3</tt>. * Przykłady ''niepoprawnych'' identyfikatorów to: <tt>2nazwy</tt>, <tt>nazwa ze spacjami</tt>, <tt>moja-nazwa</tt>. Aby nadać zmiennej jakąś wartość trzeba wartość ''przypisać'' do zmiennej. Robi się to przy pomocy operatora '''=''' (operatora przypisania). Zwróć uwagę, że jest to zupełnie inny sens znaku „=” niż w matematyce. ====Zadanie==== Proszę w linii komend wytworzyć na próbę prawidłowe i nieprawidłowe nazwy zmiennych. {{Wyjaśnienie|title=Uwaga dla programujących w językach ze statycznym typowaniem (jak C/C++)==== Aby użyć zmiennej, wystarczy przydzielić jej jakąś wartość. Nie musimy tej zmiennej deklarować ani nadawać jej konkretnego typu danych. === Przykład użycia zmiennych i stałych dosłownych === Teraz zobaczymy, jak w programach używać zmiennych razem ze stałymi dosłownymi. ====Polecenie==== Zapisz poniższy przykład i uruchom program. <source lang="py"> #!/usr/bin/env python # -*- coding: utf-8 -*- # Nazwa pliku: zmienne.py i = 5 print i i = i + 1 print i s = '''To jest napis wielolinijkowy. To jest drugi wiersz.''' print s </source> ;Spodziewany wynik<nowiki>:</nowiki> <source lang='shell_example'> $ python zmienne.py 5 6 To jest napis wielolinijkowy. To jest drugi wiersz. </source> === Jak to działa? === Najpierw przypisujemy stałą dosłowną <tt>5</tt> do zmiennej <tt>i</tt> za pomocą operatora przypisania (<tt>=</tt>). Linia ta nazywa się poleceniem, ponieważ zleca ona Pythonowi wykonanie czegoś: w tym przypadku łączymy nazwę zmiennej <tt>i</tt> z wartością <tt>5</tt>. Następnie, również za pomocą polecenia, wypisujemy wartość zmiennej <tt>i</tt> na ekran, używając <tt>print</tt>. Później dodajemy <tt>1</tt> do wartości przechowywanej w zmiennej <tt>i</tt> i zapisujemy nowo obliczoną wartość z powrotem do zmiennej <tt>i</tt>. Potem wypisujemy wartość zmiennej <tt>i</tt> i, jak się spodziewaliśmy, dostajemy <tt>6</tt>. Analogicznie postępujemy ze zmienną <tt>s</tt>, której przydzielamy wartość dosłowną napisu i wypisujemy ją. ====Zadanie==== Napisać program <tt>witaj</tt> ze zmienną (tzn. niech imię będzie zmienną, a program będzie wypisywał <tt>Witaj, </tt>imię). W czasie wykonywania programu możemy podawać mu dane. Jedną z funkcji służących do wprowadzania danych przez użytkownika w czasie wykonywania programu jest <tt>raw_input()</tt>. Z funkcji tej można skorzystać np. tak: <tt>a = raw_input(''napis, który program ma wyświetlić'')</tt>. Takie wywołanie funkcji powoduje wyświetlenie w konsoli podanego w argumencie napisu. Następnie funkcja czeka, aż użytkownik napisze coś i zakończy wprowadzanie danych naciśnięciem <tt>Enter</tt>. Wprowadzony przez użytkownika napis przypisywany jest do zmiennej <tt>a</tt>. ====Zadanie==== Napisać program <tt>witaj</tt>, który najpierw zapyta użytkownika o imię a następnie wypisze <tt>Witaj, </tt>imię). == Typy danych == Zmienne przechowują wartości różnego rodzaju: są to ''typy danych''. Podstawowe typy danych już poznaliśmy, są to liczby i napisy. W następnych rozdziałach dowiemy się, jak tworzyć nasze własne typy danych za pomocą klas. === Obiekty=== Od teraz zapamiętaj, że Python traktuje wszystkie rzeczy użyte w programie jako ''obiekty''. Rozumiemy to w ogólnym sensie. Zamiast mówić "to ''coś''", mówimy "ten ''obiekt''". {{Wyjaśnienie|title=Uwaga dla programujących w językach zorientowanych obiektowo| text= Python jest silnie zorientowany obiektowo, co oznacza, że wszystko jest obiektem, włącznie z liczbami, napisami i funkcjami. ==Operatory== Większość poleceń, jak będziesz w przyszłości pisał, będzie zawierała '''wyrażenia''' (ang. ''expressions''). Prostym przykładem wyrażenia może być <tt>2 + 3</tt>. Wyrażenie możemy podzielić na operatory i operandy. ''Operatory'' to funkcjonalności, które coś robią i są reprezentowane przez symbole, jak <tt>+</tt>, albo przez specjalne słowa kluczowe. Operatory, jak sama nazwa wskazuje, muszą na czymś operować — tym czymś są ''operandy''. W naszym przypadku operandami są <tt>2</tt> i <tt>3</tt>. Spójrz na tabelę przedstawiającą operatory i ich użycie. Zanim jednak to zrobisz, pozwól, że przypomnę Ci, że możesz obliczyć wartość wyrażenia, bezpośrednio używając linii poleceń interpretera. Spójrz na przykład: <source lang='shell_example'> >>> 2 + 3 5 >>> 3 * 5 15 >>> </source> ====Polecenie==== Proszę przetestować działnie wybranych operatorów z poniższej tabeli ===Tabela operatorów === Uwaga: nie musisz od razu przyswajać sobie całej poniższej tabeli. Jest ona duża, ale po to, żeby wszystkie informacje na ten temat były zebrane w jednym miejscu. Można będzie do niej wracać w razie potrzeby, w trakcie późniejszej nauki. {| border="1" class='wikitable' |+ '''Operatory i ich użycie''' ! !Operator !Nazwa !Wyjaśnienie !Przykłady |- style="background-color:#e3d9d9" | rowspan=7 align=center style="background-color:#e3c5c5" | o p e r a c j e a l g e b r a i c z n e | align=center | + | Plus | Dodaje dwa obiekty. | <tt>3 + 5</tt> daje <tt>8</tt>.<tt>'a' + 'b'</tt> daje <tt>'ab'</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | – | Minus | Daje liczbę przeciwną do danej liczby bądź odejmuje jedną liczbę od drugiej. | <tt>–5.2</tt> daje liczbę ujemną. <tt>50 – 24</tt> daje <tt>26</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | <nowiki>*</nowiki> | Mnożenie | Daje iloczyn dwóch liczb bądź zwraca napis powtórzony zadaną liczbę razy. | <tt>2 * 3</tt> daje <tt>6</tt>. <tt>'la' * 3</tt> daje <tt>'lalala'</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | <nowiki>**</nowiki> | Potęgowanie | Zwraca x do potęgi y. | <tt>3 ** 4</tt> daje <tt>81</tt> (czyli <tt>3 * 3 * 3 * 3</tt>). |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | / | Dzielenie | Dzieli x przez y. | <tt>4 / 3</tt> daje <tt>1</tt> (ponieważ dzielimy dwie liczby całkowite). <tt>4.0 / 3</tt> oraz <tt>4 / 3.0</tt> daje <tt>1.3333333333333333</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | // | Dzielenie całkowite (ang. ''floor division'') | Zwraca wynik dzielenia całkowitego. | <tt>4 // 3.0</tt> daje <tt>1</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | % | Dzielenie modulo | Zwraca wynik z dzielenia modulo, czyli po prostu resztę z dzielenia. | <tt>8 % 3</tt> daje <tt>2</tt>. <tt>-25.5 % 2.25</tt> daje <tt>1.5</tt>. |- | rowspan=6 align=center style="background-color:#d3d9d9" | o p e r a c j e b i t o w e | align=center | << | Przesunięcie bitowe (ang. ''shift'') w lewo | Przesuwa daną liczbę o zadaną liczbę bitów w lewo (pamiętaj, że liczby są zapisywane w pamięci postaci dwójkowej, czyli przez 0 i 1). | <tt>2 << 2</tt> daje <tt>8</tt>. <tt>2</tt> to <tt>10</tt> w zapisie dwójkowym. Przesunięcie w lewo o 2 bity daje <tt>1000</tt>, czyli <tt>8</tt> w zapisie dziesiętnym. |- | align=center | >> | Przesunięcie bitowe w prawo | Przesuwa daną liczbę o zadaną liczbę bitów w prawo. | <tt>11 >> 1</tt> daje <tt>5</tt>. <tt>11</tt> w zapisie dwójkowym to <tt>1011</tt>, czyli przesuwając o 1 bit w prawo dostajemy <tt>101</tt>, czyli <tt>5</tt> w zapisie dziesiętnym. |- | align=center | & | Iloczyn bitowy (bitowe „i”, ang. ''bitwise AND'') | Zwraca iloczyn bitowy wszystkich odpowiadających bitów podanych liczb. | <tt>5 & 3</tt> daje <tt>1</tt>. |- | align=center | <nowiki>|</nowiki> | Suma (alternatywa) bitowa (bitowe „lub”, ang. ''bitwise OR'') | Zwraca sumę bitową wszystkich odpowiadających bitów podanych liczb. | <tt>5 <nowiki>|</nowiki> 3</tt> daje <tt>7</tt>. |- | align=center | ^ | Bitowa różnica symetryczna (bitowe „albo”, ang. ''bitwise XOR'') | Zwraca bitową różnicę symetryczną wszystkich odpowiadających bitów podanych liczb. | <tt>5 ^ 3</tt> daje <tt>6</tt>. |- | align=center | ~ | Odwrócenie wszystkich bitów (ang. ''bitwise invert'') | Odwrócenie wszystkich bitów x daje –(x+1). | <tt>~5</tt> daje <tt>–6</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | rowspan=6 align=center style="background-color:#e3c5c5" | p r z y r ó w n a n i a | align=center | < | Mniejsze niż | Zwraca wartość logiczną zdania „x mniejsze od y”. Wszystkie operatory porównania zwracają <tt>True</tt> (prawda) lub <tt>False</tt> (fałsz). Zwróć uwagę na wielkie litery na początku. | <tt>5 < 3</tt> daje <tt>False</tt>, a <tt>3 < 5</tt> daje <tt>True</tt>. Porównania mogą być dowolnie łączone: <tt>3 < 5 < 7</tt> daje <tt>True</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | > | Większe niż | Zwraca wartość logiczną zdania „x większe od y”. | <tt>5 > 3</tt> daje <tt>True</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | <= | Mniejsze lub równe | Zwraca wartość logiczną zdania „x mniejsze lub równe y”. | <tt>x = 3; y = 6</tt> <tt>x <= y</tt> daje <tt>True</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | >= | Większe lub równe | Zwraca wartość logiczną zdania „x większe lub równe y”. | <tt>x = 4; y = 3</tt> <tt>x >= 3</tt> daje <tt>True</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | <nowiki>==</nowiki> | Równe | Zwraca wartość logiczną zdania „x równe y”. | <tt>x = 2; y = 2; x == y</tt> daje <tt>True</tt>. <tt>x = 'str'; y = 'stR'; x == y</tt> daje <tt>False</tt>. <tt>x = 'str'; y = 'str'; x == y</tt> daje <tt>True</tt>. |- style="background-color:#e3d9d9" | align=center | != | Nie jest równe | Zwraca wartość logiczną zdania „x nie jest równe y”. | <tt>x = 2; y = 3</tt> <tt>x != y</tt> daje <tt>True</tt>. |- | rowspan=3 align=center style="background-color:#d3d9d9" | o p e r c j e l o g i c z n e | align=center | not | Zaprzeczenie logiczne (logiczne „nie”, ang. ''boolean NOT'') | Jeśli x jest prawdą, zwracane jest <tt>False</tt>. Jeśli x jest fałszem, zwracane jest <tt>True</tt>. | <tt>x = True; not x</tt> daje <tt>False</tt>. |- | align=center | and | Iloczyn logiczny (logiczne „i”, ang. ''boolean AND'') | <tt>x and y</tt> zwraca <tt>x</tt>, jeżeli <tt>x</tt> jest fałszem, w przeciwnym wypadku zwraca <tt>y</tt> | <tt>x = False; y = sin(30)</tt> <tt>x and y</tt> daje <tt>False</tt>, ponieważ <tt>x</tt> jest fałszem. W tym przypadku Python nie oblicza wartości <tt>y</tt>, ponieważ w trakcie wykonywania iloczynu okazuje się, że lewa strona wyrażenia jest nieprawdą, co oznacza, że na pewno całe wyrażenie jest nieprawdą, niezależnie od wartości logicznej <tt>y</tt>. Nazywa się to warunkowym obliczaniem wartości wyrażenia {{ang|short-circuit evaluation. |- | align=center | or | Suma logiczna (logiczne „lub”, ang. ''boolean OR'') | Jeśli <tt>x</tt> jest prawdą, zwracane jest <tt>x</tt>, w przeciwnym wypadku zwracane jest <tt>y</tt>. | <tt>x = 3; y = False</tt> <tt>x or y</tt> zwraca <tt>3</tt>. Warunkowe wyliczanie wartości również tutaj ma zastosowanie. |- | rowspan=10 align=center style="background-color:#d3f9d3" | o p e r c j e n a z b i o r a c h | align=center | <nowiki>|</nowiki> | Suma zbiorów | Zwraca zbiór wszystkich elementów które są w pierwszym zbiorze lub są w drugim zbiorze. | <tt>set([1,3,5]) <nowiki>|</nowiki> set([7,3])</tt> daje <tt>set([1,3,5,7])</tt>. |- | align=center | − | Różnica zbiorów | Zwraca zbiór elementów które są w pierwszym zbiorze i nie są w drugim zbiorze. | <tt>set([1,3,5]) − set([7,3])</tt> daje <tt>set([1,5])</tt>. |- | align=center | <nowiki>&</nowiki> | Przecięcie (część wspólna, iloczyn) zbiorów | Zwraca zbiór elementów które są w pierwszym zbiorze i są w drugim zbiorze. | <tt>set([1,3,5]) <nowiki>&</nowiki> set([7,3])</tt> daje <tt>set([3])</tt>. |- | align=center | <nowiki>^</nowiki> | Elementy unikalne | Zwraca zbiór zawierający elementy nie będące wspólne dla dwu zbiorów. | <tt>set([1,3,5]) <nowiki>^</nowiki> set([7,3])</tt> daje <tt>set([1,5,7])</tt>. |- | align=center | in | Sprawdzenie czy jest elementem. | Zwraca wartość logiczną zdania &bdquo;x jest elementem zbioru A”. | <tt>3 in set([1,3,5])</tt> daje <tt>True</tt>. |- | align=center | not in | Sprawdzenie czy nie jest elementem | Zwraca wartość logiczną zdania &bdquo;x nie jest elementem zbioru A”. | <tt>3 not in set([1,3,5])</tt> daje <tt>False</tt>. |- | align=center | < | Sprawdzenie czy jest podzbiorem | Zwraca wartość logiczną zdania &bdquo;A jest podzbiorem zbioru B”. | <tt>set([1,3]) < set([7,3])</tt> daje <tt>False</tt>. <tt>set([1,3]) < set([1,7,3])</tt> daje <tt>True</tt>. |- | align=center | > | Sprawdzenie czy jest nadzbiorem | Zwraca wartość logiczną zdania &bdquo;A jest nadzbiorem zbioru B”. | <tt>set([1,5,3]) > set([7,3])</tt> daje <tt>False</tt>. <tt>set([1,5,3]) > set([1,3])</tt> daje <tt>True</tt>. |- | align=center | == | Sprawdzenie czy są jednakowe | Zwraca wartość logiczną twierdzenia, że każdy element pierwszego zbioru jest elementem drugiego zbioru i każdy element drugiego zbioru jest elementem pierwszego. | <tt>set([1,3,5]) == set([7,3])</tt> daje <tt>False</tt>. <tt>set([1,3,5]) == set([5,3,1])</tt> daje <tt>True</tt>. |- | align=center | != | Sprawdzenie czy nie są jednakowe | Zwraca wartość logiczną twierdzenia, że pierwszy zbiór nie jest jednakowy z drugim. | <tt>set([1,3,5]) != set([7,3])</tt> daje <tt>True</tt>. |} Nie ma obowiązku przyswojenia całej tabeli operatorów naraz — jej zawartość jest po kolei omawiana w następnych rozdziałach: operacje algebraiczne [[#Wyrażenia|za moment]], operacje logiczne i przyrównania w rozdziale o [[TI:Programowanie z Pythonem/Wykonanie warunkowe|wykonaniu warunkowym]], a operacje bitowe w rozdziale [[Operacje bitowe|o operacjach bitowych]]. ===Kolejność wykonywania=== Jeśli mamy wyrażenie typu <tt>2 + 3 * 4</tt>, co jest wykonywane najpierw: dodawanie czy mnożenie? Znając reguły matematyczne, możemy stwierdzić, ze mnożenie powinno być wykonane w pierwszej kolejności, co oznacza, że operator mnożenia ma wyższy priorytet {{ang|precedence od operatora dodawania. O kolejności wykonywania operacji decyduje tabela priorytetów operatorów. Jeśli chcesz zmienić kolejność wykonywania działań, również musisz użyć nawiasów. Aby dodawanie zostało wykonane przed mnożeniem, należy napisać na przykład <tt>(2 + 3) * 4</tt>. Czasem używa się nawiasów, mimo że nie powoduje to zmiany kolejności wykonywania. Przykładowo można napisać <tt>2 + (3 * 4)</tt>, żeby podkreślić, że mnożenie jest wykonywane wcześniej. Nie należy z tym przesadzać. Poniższa tabela daje nam spojrzenie na priorytety operatorów w Pythonie, od najwyższego (wykonywanego najpierw) do najniższego (wykonywany w ostatniej kolejności). W praktyce wygląda to tak, że w wyrażeniu najpierw wykonane zostaną operacje położone wyżej w tabeli, a dopiero potem te z niższych wierszy. Poniższa tabela jest dość obszerna (pochodzi z [http://docs.python.org/reference/expressions.html#evaluation-order dokumentacji Pythona]), aby dać pełne spojrzenie na to zagadnienie. Priorytety operatorów są dobrane tak, by były zgodne z przyzwyczajeniami wziętymi z matematyki, a także by można były popularne wyrażenia zapisać bez nawiasów. O tym, czy należy użyć nawiasów w sytuacji gdy nie są konieczne, decyduje czytelność. Jeśli program jest bardziej zrozumiały z nawiasami, to należy ich użyć. {| border="1" class='wikitable' |+ '''Priorytety operatorów''' ! Operator ! Opis |- | <tt>()</tt>, <tt>[]</tt>, <tt>{}</tt>, <tt>` `</tt> | wszystkie formy naturalnie zagnieżdzone: konstrukcja krotki, listy i słownika, przekształcenie w napis |- | f(argumenty ...), x[indeks:indeks], x[indeks], x.atrybut | wywołanie funkcji, pobranie wycinka, wydobycie elementu, dostęp do atrybutu. |- | ** | potęgowanie |- | ~x, +x, –x | inwersja bitowa, liczba, liczba przeciwna (operatory jednoargumentowe). |- | <nowiki>*</nowiki>, /, //, % | mnożenie, dzielenie, dzielenie całkowite i dzielenie modulo |- | +, – | dodawanie i odejmowanie (operatory dwuargumentowe) |- | <<, >> | przesunięcia bitowe |- | & | iloczyn bitowy |- | ^ | bitowa różnica symetryczna |- | <nowiki>|</nowiki> | suma bitowa |- | is, is not, in, not in, <, <=, >, >=, !=, == | sprawdzanie identyczności, sprawdzanie przynależności, porównania. |- | not x | zaprzeczenie logiczne |- | and | iloczyn logiczny |- | or | suma logiczna |- | lambda | wyrażenie lambda |} Operatory, z którymi się jeszcze nie zapoznaliśmy, zostaną wyjaśnione w następnych rozdziałach. Operatory mające ''taki sam priorytet'' znajdują się w jednym wierszu powyższej tabeli. Przykładowo, <tt>+</tt> i <tt>–</tt> mają taki sam priorytet. ====przykład==== Weźmy wyrażenie <tt>-x**1/2</tt>. Jak zostanie ono zinterpretowane? W tym wyrażeniu występują trzy operatory, <tt>-</tt>, <tt>**</tt> i <tt>/</tt>, oraz trzy operandy, <tt>x</tt>, <tt>1</tt> i <tt>2</tt>. Jeśli zajrzymy do tabelki powyżej, to zobaczymy, że idąc od góry, najpierw pojawia się potęgowanie, potem negacja, a jeszcze później dzielenie. Wobec tego właściwa kolejność wykonywania jest taka: <tt>(-(x**1))/2</tt>. ====przykład dla bardziej zaawansowanych==== Załóżmy, że chcemy sprawdzić, czy rozwiązania równania kwadratowego, <math>x_1</math>, <math>x_2</math>, są poprawne i ułożone rosnąco. <source lang=python> delta < 0 or a*x1**2 + b*x1 + c == 0 and a*x2**2 + b*x2 + c == 0 and x1 <= x2 </source> Wyrażenie nie jest zbyt przejrzyste, więc w prawdziwym programie lepiej byłoby tak nie pisać. Niemniej jest poprawne, co widać w poniższym równoważnym zapisie. <source lang=python> ( ( delta < 0 ) or ( ((a*x1**2 + b*x1 + c) == 0 ) and ((a*x2**2 + b*x2 + c) == 0 ) and (x1 <= x2) ) ) </source> Szczegółowo: # <tt>or</tt> ma najniższy priorytet # <tt>and</tt> jest zaraz potem # przyrównanie <tt>==</tt> ma niższy priorytet niż operacje algebraiczne <tt>*</tt>,<tt>**</tt>, <tt>+</tt> # kolejność wykonywania operacji algebraicznych jest taka sama jak w zwykłej matematyce, czyli najpierw potęgowanie, potem mnożenie, a na końcu dodawanie. ===Łączność operatorów=== Operatory są zazwyczaj łączone od lewej do prawej, co oznacza, że operacje z tym samym pierwszeństwem są wykonywane od lewej do prawej. Przykładowo <tt>2 - 3 - 4</tt> jest wykonywane jak <tt>(2 - 3) - 4</tt>, czyli daje wynik −5. Wyjątkiem w stosunku do łączności lewostronnej jest operator potęgowania, który jest łączony od prawej do lewej, np. <tt>3**3**3</tt> daje <math>3^{\left(3^3\right)}</math>, a nie <math>\left(3^3\right)^3</math>. Czyli potęgowanie w Pythonie zachowuje się tak jak normalnie w matematyce. Przyrównania (<tt>==</tt>, <tt><=</tt>, <tt><=</tt>, <tt>>=</tt>, <tt><</tt>, <tt>></tt>, <tt>!=</tt>) w zasadzie są łączne lewostronnie, ale w praktyce w przypadku zwykłych obiektów wynik nie zależy od kolejności wykonania. Jeśli wielokrotne przyrównania są połączone w ciąg, to wartością takiego wyrażenia jest iloczyn logiczny wszystkich przyrównań.<source lang=python> x1 < 0 < x2 # lub równoważnie x1 < 0 and 0 < x2 </source> Przypisanie do wielu zmiennych jest traktowane jak przypisanie do wszystkich tych zmiennych tej samej wartości. Np. <tt>a = b = c</tt> to to samo co <tt>a = c</tt> i <tt>b = c</tt>. ====Polecenie==== Proszę przećwiczyć różne kombinacje operatorów i nawiasów. ==Wyrażenia== Wyrażenia są kombinacjami zmiennych, stałych i łączących je operatorów. Przykładem może być wzór na obliczanie pola lub obwodu jakiejś figury geometrycznej. ==== Algorytm==== # Zmierz długość prostokąta i zapamiętaj jako <tt>dlugosc</tt>. # Zmierz szerokość prostokąta i zapamiętaj jako <tt>szerokosc</tt>. # Oblicz pole prostokąta jako długość·szerokość (użyj zapamiętanych wartości) i zapamiętaj jako <tt>pole</tt>. # Wypisz napis 'Pole wynosi' oraz wartość zapamiętaną jako <tt>pole</tt>. # Wypisz napis 'Obwód wynosi' oraz wynik obliczenia 2·(długość+szerokość) używając zapamiętanych wartości, wyniku nie zapamiętuj. ====Implementacja==== Proszę przepisać i uruchomić poniższy przykład <source lang="py"> #!/usr/bin/env python # -*- coding: utf-8 -*- # Nazwa pliku: wyrazenia.py dlugosc = 5 szerokosc = 2 pole = dlugosc * szerokosc print 'Pole wynosi', pole print 'Obwód wynosi', 2 * (dlugosc + szerokosc) </source> ;Spodziewany wynik: <pre> $ python wyrazenia.py Pole wynosi 10 Obwód wynosi 14 </pre> === Jak to działa? === Długość i szerokość prostokąta są przechowywane w zmiennych o tych samych nazwach. Użyjemy tych zmiennych, aby za pomocą wyrażeń obliczyć pole i obwód tego prostokąta. Przechowujemy wynik wyrażenia <tt>dlugosc * szerokosc</tt> w zmiennej <tt>pole</tt>, aby wypisać jej wartość za pomocą polecenia <tt>print</tt>. W przypadku obwodu bezpośrednio używamy wyrażenia <tt>2 * (dlugosc + szerokosc)</tt> w poleceniu <tt>print</tt>. Zwróć uwagę na to, że Python jest napisany tak, by ułatwić życie programiście. Mimo, że nie umieściliśmy spacji pomiędzy <tt>'Pole wynosi'</tt>, a zmienną <tt>pole</tt>, Python wstawił ją tam za nas. Oddzielenie wypisywanych wartości spacjami to najpowszechniejsza potrzeba programisty, więc tak się dzieje, jeśli poda on pare rzeczy do wypisania. ====Zadanie==== Proszę napisać program do obliczania pola i obwodu koła.

TI/Stałe i zmienne - Historia wersji

Jarekz: /* Wyrażenia */

Jarekz: /* Tabela operatorów */

Jarekz: /* Operatory */

Jarekz: /* Zadanie */

Jarekz: /* Zadanie */

Jarekz: /* Polecenie */

Jarekz: Utworzono nową stronę "==Stałe dosłowne== Przykładem stałej dosłownej jest: * liczba, np. `5`, `1.23`, `9.25e-3` * napis w rodzaju `'To jest napis'` albo `..."`

@@ Linia 544: / Linia 544: @@
-====Implementacja==== Proszę przepisać i uruchomić poniższy przykład
+====Implementacja====
-<source lang="py">
+<source lang= python>
 #!/usr/bin/env python
 # -*- coding: utf-8 -*-

@@ Linia 406: / Linia 406: @@
 |}
-Nie ma obowiązku przyswojenia całej tabeli operatorów naraz &mdash; jej zawartość jest po kolei omawiana w następnych rozdziałach: operacje algebraiczne [[#Wyrażenia|za moment]], operacje logiczne i przyrównania w rozdziale o [[TI:Programowanie z Pythonem/Wykonanie warunkowe|wykonaniu warunkowym]], a operacje bitowe w rozdziale [[Operacje bitowe|o operacjach bitowych]].
+Nie ma obowiązku przyswojenia całej tabeli operatorów naraz &mdash; jej zawartość jest po kolei omawiana w następnych rozdziałach: operacje algebraiczne [[#Wyrażenia|za moment]], operacje logiczne i przyrównania w rozdziale o [[TI\Programowanie z Pythonem/Wykonanie warunkowe|wykonaniu warunkowym]], a operacje bitowe w rozdziale [[Operacje bitowe|o operacjach bitowych]].
 ===Kolejność wykonywania===

@@ Linia 192: / Linia 192: @@
 Zanim jednak to zrobisz, pozwól, że przypomnę Ci, że możesz obliczyć wartość wyrażenia, bezpośrednio używając linii poleceń interpretera. Spójrz na przykład:
-<source lang='shell_example'>
+<source lang= python>
 >>> 2 + 3

@@ Linia 126: / Linia 126: @@
-{{Wyjaśnienie|title=Uwaga dla programujących w językach ze statycznym typowaniem (jak C/C++)====
+;Uwaga  dla programujących w językach ze statycznym typowaniem (jak C/C++)
 Aby użyć zmiennej, wystarczy przydzielić jej jakąś wartość. Nie musimy tej zmiennej deklarować ani nadawać jej konkretnego typu danych.
 === Przykład użycia zmiennych i stałych dosłownych ===

← poprzednia wersja		Wersja z 19:24, 22 maj 2015
Linia 167:		Linia 167:

	====Zadanie====		====Zadanie====
−	Napisać program <tt>witaj</tt> ze zmienną (tzn. niech imię będzie zmienną, a program będzie wypisywał <tt>Witaj, </tt>imię).	+	Napisać program <tt>witaj</tt> ze zmienną (tzn. niech imię będzie zmienną, a program będzie wypisywał <tt>Witaj, </tt>imię).

@@ Linia 135: / Linia 135: @@
   Zapisz poniższy przykład i uruchom program.
-<source lang="py">
+<source lang= python>
 #!/usr/bin/env python
 # -*- coding: utf-8 -*-
@@ Linia 149: / Linia 149: @@
 ;Spodziewany wynik<nowiki>:</nowiki>
-<source lang='shell_example'>
+<source lang= python>
 $ python zmienne.py
@@ Linia 156: / Linia 156: @@
 To jest drugi wiersz.
 </source>
 === Jak to działa? ===

TI/Stałe i zmienne - Historia wersji

Jarekz: /* Wyrażenia */

Jarekz: /* Tabela operatorów */

Jarekz: /* Operatory */

Jarekz: /* Zadanie */

Jarekz: /* Zadanie */

Jarekz: /* Polecenie */

Jarekz: Utworzono nową stronę "==Stałe dosłowne== Przykładem stałej dosłownej jest: * liczba, np. 5, 1.23, 9.25e-3 * napis w rodzaju 'To jest napis' albo ..."

Jarekz: Utworzono nową stronę "==Stałe dosłowne== Przykładem stałej dosłownej jest: * liczba, np. `5`, `1.23`, `9.25e-3` * napis w rodzaju `'To jest napis'` albo `..."`